ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΧΡΕΟΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΧΡΕΟΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΧΡΕΟΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΧΡΕΟΣ

  Πολλές είναι οι συζητήσεις που λαμβάνουν χώρα το τελευταίο διάστημα σχετικά με την βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους. Μια συζήτηση που αποπροσανατολίζει την χώρα από την ανάγκη πραγματικής μεταρρύθμισης. Η αναβλητικότητα στην εφαρμογή ολοκληρωμένων παρεμβάσεων, στην δημόσια διοίκηση, τις εργασιακές σχέσεις και στις αγορές προϊόντων και υπηρεσιών, κοστίζουν πολύ περισσότερο στην χώρα από μια μικρή και παραμετρική παρέμβαση στο χρέος όπως ακριβώς την σχεδιάζουν οι Ευρωπαίοι Εταίροι.

    Στο παρόν άρθρο θα εκφράσουμε μια διαφορετική άποψη σχετικά με το χρέος.

   Η βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους είναι δεδομένη και θα σας εξηγήσω το γιατί:


1) Η χώρα από την αναδιάρθρωση του Μαρτίου 2012 έχει επιτύχει να ξεκινήσει τις όποιες αποπληρωμές χρέους από το 2023 και μετά. Αυτό μας δίνει την δυνατότητα και το χρόνο με ένα συνεκτικό πρόγραμμα διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων να επαναφέρουμε την οικονομία σε θετικούς ρυθμούς μεγέθυνσης κοντά στο 2,5%-3% του ΑΕΠ και με το τρόπο αυτό να επιτύχουμε λογικά επιτόκια δανεισμού από τις αγορές για την αναχρηματοδότηση του χρέους. Η έκθεση βιωσιμότητας του ΔΝΤ εκτιμά την μέση ανάπτυξη της χώρας στο 1% του ΑΕΠ για τα επόμενα σαράντα χρόνια, μια πρόβλεψη ιδιαίτερα απαισιόδοξη αν θυμηθούμε ότι την δεκαετία του 1990 η μέση ανάπτυξη έφτασε το 3% του ΑΕΠ. Άρα με οδηγό τις μεταρρυθμίσεις σε κλάδους που μπορούν να δώσουν προστιθέμενη αξία στο ΑΕΠ μπορούμε να πετύχουμε μεγαλύτερη ανάπτυξη, που με την σειρά της θα συνδράμει αποφασιστικά στην αποκλιμάκωση του βάρους αναχρηματοδότησης του χρέους.


2) Ας μην λησμονούμε ότι οι Ευρωπαίοι εταίροι έχουν από το 2010 αναλάβει την αναχρηματοδότηση του χρέους μέχρι την επιστροφή της χώρας στις αγορές με αντάλλαγμα τις μεταρρυθμίσεις. Άρα η βιωσιμότητα που θέτει το ΔΝΤ ως προαπαιτούμενο για την συμμετοχή του είναι εδώ και χρόνια εξασφαλισμένη. Οι Ευρωπαίοι έχουν λοιπόν αναλάβει έναντι της χώρας και των επενδυτών την υπόσχεση συνεχούς στήριξης της, μέχρι την στιγμή της αυτοδύναμης καθόδου στις αγορές με λογικό επιτόκιο.


3) Οι προβλέψεις για την εξέλιξη του χρέους μέσα από τις εκθέσεις βιωσιμότητας (DSA) είναι τελείως εσφαλμένες διότι στηρίζονται σε αυθαίρετες πρόνοιες για την ανάπτυξη και το επίπεδο του πρωτογενούς πλεονάσματος. Η Ελλάδα τα τελευταία τέσσερα χρόνια διαψεύδει τους πάντες πετυχαίνοντας καλύτερες επιδόσεις και στην ανάπτυξη και στο πλεόνασμα και με δεδομένο ότι ακόμη και με δυσκολίες θα συνεχίσει να εφαρμόζει το πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής αυτό σημαίνει πως θα υπερβαίνει κατά πολύ τους στόχους και τις προβλέψεις της ΕΚΤ- ΔΝΤ για τα επόμενα χρόνια.


4) Η χώρα έχει σχεδόν το σύνολο του χρέους προς τον επίσημο τομέα (κράτη-μέλη ΕΕ) και τους χρηματοοικονομικούς θεσμούς ( EFSF-EFSF-ESM) της ΕΕ. Αυτό από μόνο του είναι η πιο ισχυρή εγγύηση βιωσιμότητας με δεδομένη την αποφασιστικότητα των μελών του Eurogroup να μην επιτραπεί ποτέ χρεοκοπία κράτους- μέλους.


   Τώρα λοιπόν, που εξηγήσαμε γιατί το ελληνικό χρέος είναι βιώσιμο όπως σωστά υποστήριζε η κυβέρνηση της περιόδου 2012-2015, ας δούμε γιατί η συζήτηση εστιάζετε από την τωρινή κυβέρνηση στο ζήτημα του χρέους.


α) Είναι εμφανής η απροθυμία εφαρμογής του προγράμματος από την παρούσα κυβέρνηση η οποία αναζητά μέσα από το χρέος την πολιτική λύτρωση και το αφήγημα που της στερεί η εφαρμογή περιοριστικής οικονομικής πολιτικής.


β) Η ίδια η κυβέρνηση με το μείγμα οικονομικής πολιτικής και αντίληψης περί οικονομίας( λιτότητα- αντί μείωσης φόρων, στασιμότητα και κρατισμός- αντί φιλελεύθερων μεταρρυθμίσεων), καθιστά την χώρα ευάλωτη στις διαθέσεις των αγορών με αποτέλεσμα να τίθεται σε αμφισβήτηση η επιστροφή σ' αυτές για αναχρηματοδότηση του χρέους.


γ) Η κυβέρνηση επιδιώκει την ελάφρυνση του χρέους προσδοκώντας βραχυχρόνια μείωση των αναγκών εξυπηρέτησής του ώστε να καταφέρει να προχωρήσει σε παροχές που θα της εξασφαλίσουν την επανεκλογή το 2019 και την έξοδο από το Μνημόνιο. Ξεχνά όμως ότι η όποια ελάφρυνση του χρέους θα συνοδεύεται όπως και οι προηγούμενες από νέα μέτρα και νέο Μνημόνιο. Αυτό το είχε κατανοήσει από νωρίς η προηγούμενη κυβέρνηση γι' αυτό δεν επιδίωκε μεγαλύτερη ελάφρυνση πέρα από παραμετρικές παρεμβάσεις που είχαν συμφωνηθεί ήδη τον Νοέμβριο του 2012 και επεδίωκε το QE( πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ) ώστε να επιστρέψει στις αγορές και να μην συνομολογήσει νέο πρόγραμμα.


δ) Όταν δεν είναι επιθυμητή η πραγματική αναμόρφωση του κράτους ( όπως επιδιώκουν ορισμένα αριστερά καθεστώτα της Λατινικής Αμερικής) πάντα επιδιώκετε η δαιμονοποίηση αυτού που στο υποσυνείδητο του λαού λειτουργεί ως ''βάρος'' γι' αυτόν. Στην περίπτωσή μας ο δαίμονας έχει ονοματεπώνυμο ,'' Χρέος''.


   Είναι επιτακτική για τον τόπο η ανάγκη να κατανοήσουμε κάτι πολύ βασικό. Για να τεθεί ο κλάσμα του χρέους/ΑΕΠ σε πτωτική πορεία με βιώσιμο τρόπο τρεις είναι οι επιλογές:


i) Περιορισμός και εξάλειψη του πρωτογενούς ελλείμματος ώστε να μην παράγεται νέο χρέος και η επίτευξη δημοσιονομικού πλεονάσματος ( δηλαδή επαρκή έσοδα για το κράτος) ώστε να καλύπτεται και τμήμα των τοκοχρεολυσίων εξυπηρέτησης του χρέους.


ii) Επίτευξη ρυθμού μεγέθυνσης, δηλαδή ανάπτυξης, γιατί αυτή αποτελεί τον παρονομαστή στον λόγο χρέους/ΑΕΠ και άρα οδηγεί σε ταχεία αποκλιμάκωση του επιπέδου του χρέους , ενώ παράλληλα δημιουργεί λογικά επιτόκια αναχρηματοδότησης του από τις αγορές.


iii) Δημιουργίας κατάλληλου και ανεξάρτητου Δημοσιονομικού Συμβουλίου και ΟΔΔΗΧ που θα εκτιμούν όσο γίνετε καλύτερα τις πραγματικές χρηματοδοτικές ανάγκες της οικονομίας.

   Παράλληλα ο τρόπος διαχείρισης του δημοσίου χρέους από άλλα κράτη ανά τον κόσμο μας οδηγεί στα εξής συμπεράσματα:


1) Θα πρέπει να εκτιμάται η αλληλεπίδραση της αγοράς στην εκτέλεση των συναλλαγών χρέους  και  στις διαπραγματεύσεις με τους πιστωτές και τον επίσημο τομέα.


2) Εφαρμογή ετήσιου προγράμματος δανεισμού, που θα συνδέεται και με την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας. Δηλαδή, αντί της δημιουργίας ενός αποθεματικού μετά την λήξη του προγράμματος που θα χρησίμευε ως εγγύηση για την έξοδο στις αγορές μαζί με την προληπτική γραμμή στήριξης ECCL ή PCCL, εμείς να χρησιμοποιήσουμε ως εγγύηση την δημόσια περιουσία και άλλα περιουσιακά στοιχεία του Δημοσίου.


3)  Διατήρηση τακτικής επαφής με τους συμμετέχοντες στην αγορά κρατικού χρέους. Σ' αυτούς περιλαμβάνονται εγχώριες και ξένες τράπεζες, ασφαλιστικά ταμεία καθώς και με τους πιθανούς αναδόχους των εκδόσεων με σκοπό να αποφεύγονται λειτουργικές συγκρούσεις.


4) Συνδεδεμένα εργαλεία ανάλυσης των κινδύνων των χρηματοπιστωτικών αγορών με την κεντρική τράπεζα κάθε χώρας.


5) Ετήσια ανάλυση της στρατηγικής για το δανεισμό της γενικής κυβέρνησης.

Το χρέος όπως έχουμε διατυπώσει πολλές φορές δεν είναι η αιτία της σημερινής κρίσης που βιώνουμε αλλά το σύμπτωμα. Σίγουρα η ελάφρυνση του θα βοηθήσει στην εμπέδωση κλίματος μακροοικονομικής σταθερότητας, αλλά χωρίς την σύνδεσή του με τις μεταρρυθμίσεις τα αποτελέσματα θα είναι φτωχά για την οικονομία και την κοινωνία.

 

Άρθρο Ιωάννη Χολίδη


Στρατιωτικός- Κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

keasm

Leave a Reply

Close